ప్రధాని మోదీ దర్శనంతో వెలుగులోకి వచ్చిన జలకంఠేశ్వర ఆలయ చరిత్ర

విశ్వానికి నాథుడైన పరమశివుడు దేశవ్యాప్తంగా అనేక రూపాల్లో భక్తులకు దర్శనమిస్తున్నాడు. పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాలతో పాటు పంచభూతాలకు ప్రతీకగా నిలిచే పంచభూతలింగ క్షేత్రాలు కూడా శైవ సంప్రదాయంలో విశేష ప్రాధాన్యం కలిగి ఉన్నాయి. కంచిలో పృథ్వీలింగం, జంబుకేశ్వరంలో జలలింగం, అరుణాచలంలో తేజోలింగం, శ్రీకాళహస్తిలో వాయులింగం, చిదంబరంలో ఆకాశలింగం కొలువై ఉన్నాయి. వీటితో పాటు జలకంఠేశ్వర ఆలయాలు కూడా భక్తుల విశేష ఆదరణ పొందుతున్నాయి. ఇటీవల చెన్నై సమీపంలోని శ్రీ జలకంఠేశ్వర ఆలయాన్ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ దర్శించుకున్న నేపథ్యంలో ఈ ఆలయాల చరిత్ర, విశిష్టతపై ఆసక్తి పెరిగింది. సముద్ర మథనం సమయంలో వెలువడిన హాలాహలాన్ని లోకరక్షణ కోసం గొంతులో నిలుపుకున్న శివుడిని నీలకంఠుడిగా పిలుస్తారు. అదే విధంగా జలతత్త్వంతో సంబంధం ఉన్న శివరూపాన్ని జలకంఠేశ్వరుడిగా పూజిస్తారు.

తమిళనాడులోని వేలూరు కోటలో అఖిలాండేశ్వరి సమేతంగా జలకంఠేశ్వరుడు కొలువై ఉన్నాడు. నీటిలో లభించిన శివలింగం కావడం లేదా నీటి మధ్యలో ఉన్న ప్రదేశంతో సంబంధం ఉండటం వల్ల స్వామికి జలకంఠేశ్వరుడు అనే పేరు వచ్చిందని స్థానికుల విశ్వాసం. అయితే, ఈ పేరుకు సంబంధించి చరిత్రలో మరికొన్ని వివరణలు కూడా ఉన్నాయి. తొలుత స్వామివారిని ‘జ్వాలాకంఠుడు’ అని పిలిచేవారని, కాలక్రమంలో ఆ పేరు ‘జలకంఠేశ్వరుడు’గా మారిందని ఒక కథనం చెబుతోంది. మరో అభిప్రాయం ప్రకారం, శైవ సంప్రదాయంలో ప్రస్తావించబడిన ‘జ్వరహరేశ్వరుడు’ అనే రూపం నుంచి ఈ పేరు పరిణామం చెంది ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. శారీరక జ్వరాలతో పాటు జీవితంలోని కష్టాలు, మానసిక తాపత్రయాలను తొలగించే స్వామిగా జ్వరహరేశ్వరుడికి ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ వివరణలన్నీ జలకంఠేశ్వరుడి పేరుకు సంబంధించి ప్రచారంలో ఉన్న విభిన్న సంప్రదాయాలు, చారిత్రక అభిప్రాయాలను తెలియజేస్తున్నాయి.

చెన్నైలోని ఐఐటీ మద్రాస్ ప్రాంగణంలో, ఢిల్లీ అవెన్యూ సమీపంలో కూడా శ్రీ జలకంఠేశ్వర ఆలయం ఉంది. ఐఐటీ మద్రాస్ హెరిటేజ్ సెంటర్ వివరాల ప్రకారం, గతంలో అక్కడి చెరువు సమీపంలోని ఒక మండపం కింద తాటాకు కప్పుతో కూడిన చిన్న పూజాస్థలం ఉండేది. అందులో శివలింగం ఉండగా, స్థానికులు, సమీప గ్రామాల ప్రజలు పూజలు చేసేవారు. ఐఐటీ స్థాపనకు ముందే ఈ పూజాస్థలం ఉన్నట్లు సమాచారం. అనంతరం కంచి పరమాచార్య శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతి స్వామివారి సూచన మేరకు ఆగమ సంప్రదాయాల ప్రకారం పూజలు నిర్వహించేందుకు ఆలయ నిర్మాణం చేపట్టారు. 1962లో ప్రారంభమైన నిర్మాణం 1965లో పూర్తయింది. అదే ఏడాది జూన్ 18న తొలి కుంభాభిషేకం నిర్వహించారు. ఈ ఆలయంలో ప్రధాన దైవంగా శ్రీ జలకంఠేశ్వరుడు, అమ్మవారు కాత్యాయినీ దర్శనమిస్తారు. గణపతి, సుబ్రహ్మణ్యస్వామి తదితర పరివార దేవతలు కూడా కొలువై ఉన్నారు.