పాశాంకుశ ఏకాదశి 2026: వ్రత విధానం, పూజా విశిష్టత, ఉపవాస నియమాలు

ఆశ్వయుజ మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశిని పాశాంకుశ ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. ఈ పర్వదినం శ్రీమహావిష్ణువుకు, ముఖ్యంగా పద్మనాభ స్వరూపానికి అంకితం చేయబడింది. హిందూ సంప్రదాయాలు, పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం ఈ రోజున భక్తిశ్రద్ధలతో వ్రతాన్ని ఆచరించడం ద్వారా పాపవిముక్తి, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి, మోక్షప్రాప్తి కలుగుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ‘పాశాంకుశం’ అనే పదాన్ని పాశం, అంకుశం అనే ప్రతీకలతో అనుసంధానిస్తారు. ఇవి ప్రాపంచిక వ్యామోహాలను అదుపులో ఉంచుకోవడం, ఆధ్యాత్మిక మార్గంలోని అడ్డంకులను అధిగమించడం వంటి భావాలను సూచిస్తాయి. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువును స్మరించి పూజించడం పుణ్యప్రదమని సంప్రదాయ విశ్వాసం.

పాశాంకుశ ఏకాదశి వ్రతంలో భాగంగా తెల్లవారుజామున నిద్రలేచి స్నానం చేసి, పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి, లక్ష్మీనారాయణులను పూలు, ధూపం, నెయ్యి దీపంతో ఆరాధిస్తారు. తులసి దళాలను సమర్పించడం, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం చేయడం, చక్ర పొంగలి లేదా పరమాన్నం వంటి ప్రసాదాలను నివేదించడం ఆచారాల్లో భాగం. కొందరు సంపూర్ణ ఉపవాసం పాటిస్తే, మరికొందరు తమ ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా ఉపవాస నియమాలను అనుసరిస్తారు. సాయంత్రం విష్ణు ఆలయ దర్శనం, భజనలు, జాగరణ చేయడం కూడా కొన్ని సంప్రదాయాల్లో ఆచరిస్తారు. అన్నదానం, వస్త్రదానం, జలదానం వంటి సేవా కార్యక్రమాలను శుభప్రదంగా భావిస్తారు. మరుసటి రోజు ద్వాదశి నాడు పూజ పూర్తి చేసి, సంప్రదాయం ప్రకారం ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు. ఈ వ్రతానికి సంబంధించిన ఫలితాలు మత విశ్వాసాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి; ఆచారాలు ప్రాంతాన్నిబట్టి మారవచ్చు.