అమ్మవారికి కనకదుర్గ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

దేశవ్యాప్తంగా శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు భక్తిశ్రద్ధలతో కొనసాగుతున్నాయి. విజయవాడలోని ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువుదీరిన శ్రీ కనకదుర్గమ్మ ఆలయం ఈ ఉత్సవాల సందర్భంగా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. కృష్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న ఈ పుణ్యక్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాల్లో ఒకటి. ఆలయ స్థలపురాణం ప్రకారం, కీలుడు అనే యక్షుడు అమ్మవారి కోసం తపస్సు చేసి, ఆమె తన హృదయంలో కొలువుదీరాలని కోరుకున్నాడు. దీంతో కీలుడిని పర్వతంగా మారమని అమ్మవారు వరమిచ్చినట్లు కథనం. అనంతరం మహిషాసురుడిని సంహరించిన దుర్గాదేవి ఇంద్రకీలాద్రిపై వెలసినట్లు పురాణ గాథలు చెబుతున్నాయి. ఇంద్రుడు సహా దేవతలు అమ్మవారిని దర్శించేందుకు ఇక్కడికి రావడంతో కీలాద్రికి ఇంద్రకీలాద్రి అనే పేరు వచ్చిందని స్థలపురాణం వివరిస్తోంది. మరోవైపు, పాండవుల్లో అర్జునుడు ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేసి పరమశివుడి నుంచి పాశుపతాస్త్రాన్ని పొందినట్లు పురాణ కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.

కనకదుర్గమ్మ ఆలయానికి సంబంధించి మాధవవర్మ కథ కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. విజయవాటికను పాలించిన మాధవవర్మ తన కుమారుడి రథం కిందపడి మరణించిన బాలుడి కుటుంబానికి న్యాయం చేసేందుకు సొంత కుమారుడికే మరణశిక్ష విధించినట్లు కథనం. రాజు ధర్మనిష్ఠకు మెచ్చిన అమ్మవారు బాలుడిని తిరిగి బతికించి, బంగారు వర్షం కురిపించిందని పురాణ గాథ చెబుతోంది. అందుకే అమ్మవారు కనకదుర్గగా ప్రసిద్ధి చెందారని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఆలయంలో ఎనిమిది చేతులతో, మహిషాసురమర్దిని రూపంలో దర్శనమిచ్చే అమ్మవారిని దర్శించుకునేందుకు ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. శరన్నవరాత్రుల సందర్భంగా రోజుకో అలంకారంలో అమ్మవారు భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. మూలా నక్షత్రం రోజున సరస్వతీదేవి అలంకారం, సామూహిక అక్షరాభ్యాస కార్యక్రమాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి, విజయదశమి వేడుకలతో పాటు కృష్ణా నదిలో నిర్వహించే తెప్పోత్సవం విశేష ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటాయి. భవానీ దీక్షలు చేపట్టిన భక్తులు అమ్మవారి సన్నిధిలో దీక్ష విరమించి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు. ఆది శంకరాచార్యులు ఆలయంలో శ్రీచక్రాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్లు సంప్రదాయ కథనాలు చెబుతున్నాయి.