దీపావళి ఐదు రోజుల వేడుకల్లో ఏ రోజు ఏ పండుగో తెలుసా?

ధన త్రయోదశి – నవంబర్ 6

హిందూ సంప్రదాయంలో దీపావళి పండుగకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. సాధారణంగా ఐదు రోజుల పాటు జరుపుకునే ఈ పండుగ వేడుకలు ఈ ఏడాది నవంబర్ 6, శుక్రవారం ధన త్రయోదశితో ప్రారంభం కానున్నాయి. ఆశ్వయుజ బహుళ త్రయోదశి రోజున జరుపుకునే ఈ పర్వదినాన్ని ధన్వంతరి జయంతిగా కూడా పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం క్షీరసాగర మథనం సమయంలో ఆయుర్వేదానికి అధిదేవత అయిన ధన్వంతరి అమృత కలశంతో ఆవిర్భవించారు. అందుకే ఈ రోజున బంగారం, వెండి, కొత్త చీపురు, నూతన వాహనాలు, ఉప్పు వంటి వస్తువులు కొనుగోలు చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.

నరక చతుర్దశి

ఐదు రోజుల దీపావళి వేడుకల్లో రెండో రోజు నరక చతుర్దశి. ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి రోజున ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. పురాణాల ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడు తన భార్య సత్యభామతో కలిసి నరకాసురుడిని సంహరించిన రోజుగా దీనికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ఈ పండుగ ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఈ రోజున అభ్యంగన స్నానం చేయడం, దక్షిణ దిశగా యమ దీపాన్ని వెలిగించడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది.

దివ్వెల దీపావళి

ఐదు రోజుల వేడుకల్లో మూడో రోజున అసలైన దీపావళి పండుగను జరుపుకుంటారు. ఈ రోజును దీపాల పండుగగా కూడా పిలుస్తారు. సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ రోజున నువ్వుల నూనెలో లక్ష్మీదేవి కొలువై ఉంటుందని విశ్వసిస్తారు. అందుకే సూర్యోదయానికి ముందే నువ్వుల నూనెను తలకు, ఒంటికి పట్టించి అభ్యంగన స్నానం చేస్తారు. సాయంత్రం ఇళ్లంతా దీపాలతో అలంకరించి లక్ష్మీపూజ నిర్వహిస్తారు. బాణాసంచా కాల్చడంతో పాటు బంధుమిత్రులకు మిఠాయిలు పంచుకోవడం ఈ వేడుకల్లో భాగం.

బలి పాడ్యమి

దీపావళి వేడుకల్లో నాలుగో రోజును బలి పాడ్యమిగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజుతో కార్తిక మాసం ప్రారంభమవుతుంది. పురాణాల ప్రకారం శ్రీమహావిష్ణువు వామనావతారంలో బలి చక్రవర్తిని మూడు అడుగుల భూమిని దానంగా కోరారు. అనంతరం త్రివిక్రముడిగా అవతరించి మూడు అడుగులతో ముల్లోకాలను ఆక్రమించారు. బలి చక్రవర్తి త్యాగానికి మెచ్చిన శ్రీమహావిష్ణువు, కార్తిక శుద్ధ పాడ్యమి రోజున ప్రతి ఏడాది భూమిపైకి వచ్చి తన రాజ్యాన్ని చూసుకునేలా వరం ఇచ్చారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ రోజున బలి చక్రవర్తితో పాటు శ్రీమహావిష్ణువును పూజించడం సంప్రదాయం.

యమ ద్వితీయ

ఐదు రోజుల దీపావళి వేడుకల్లో చివరి రోజును యమ ద్వితీయగా జరుపుకుంటారు. కార్తిక శుద్ధ విదియ రోజున వచ్చే ఈ పండుగకు అన్నాచెల్లెళ్ల అనుబంధంతో ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం యమధర్మరాజు ఈ రోజున తన సోదరి యమున ఇంటికి వెళ్లి ఆమె ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించి భోజనం చేశారు. ఈ సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తూ అన్నదమ్ములు తమ సోదరి ఇంటికి వెళ్లి ఆమె చేతి భోజనం చేస్తారు. సోదరికి కానుకలు అందిస్తారు. ఈ ఆచారం అన్నాచెల్లెళ్ల మధ్య అనుబంధాన్ని మరింత బలపరుస్తుందని విశ్వసిస్తారు. ఇలా ఐదు రోజుల దీపావళి పండుగ సంప్రదాయం, ఆధ్యాత్మికత, ఆనందం కలగలిసిన వేడుకగా నిలుస్తుంది. మన సంప్రదాయాలను భావితరాలకు అందిస్తూ ఈ పండుగను కుటుంబ సభ్యులతో సంతోషంగా జరుపుకోవచ్చు.