

హిందూ ధర్మంలో కార్తీక మాసానికి అత్యంత పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. ఈ మాసమంతా పూజలు, వ్రతాలు, దీపారాధనలు, దానధర్మాలు చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ముఖ్యంగా విష్ణుమూర్తిని, తులసి మాతను ఆరాధించడం ఎంతో విశిష్టమైనదిగా పరిగణిస్తారు. అయితే కార్తీక మాసంలోని చివరి ఐదు రోజులకు మరింత ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ ఐదు రోజులనే ‘భీష్మ పంచకం’ అని పిలుస్తారు. మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఈ రోజుల్లో విష్ణుమూర్తిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడం, ఉపవాసం ఉండటం, మంత్రజపం, ధ్యానం, దానధర్మాలు చేయడం వల్ల విశేష పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. కార్తీక మాసమంతా వ్రతాలు, పూజలు చేయలేకపోయిన వారు కనీసం చివరి ఐదు రోజుల్లోనైనా నియమనిష్ఠలతో భీష్మ పంచక వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే పుణ్యఫలం లభిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
2026లో భీష్మ పంచకం నవంబర్ 20వ తేదీ శుక్రవారం ప్రారంభమై, నవంబర్ 24వ తేదీ మంగళవారం కార్తీక పౌర్ణమి రోజున ముగియనుంది. కార్తీక మాస శుక్ల పక్షంలోని చివరి ఐదు రోజులు, అంటే దేవుత్థాన లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశి నుంచి కార్తీక పౌర్ణమి వరకు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. విష్ణుమూర్తి ఆరాధనకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల దీనిని ‘విష్ణు పంచకం’ అని కూడా పిలుస్తారు.
ప్రారంభ తేదీ: నవంబర్ 20, శుక్రవారం
ముగింపు తేదీ: నవంబర్ 24, మంగళవారం
వ్రత కాలం: ఐదు రోజులు
ముగింపు పర్వదినం: కార్తీక పౌర్ణమి
మరో పేరు: విష్ణు పంచకం
కార్తీక మాసంలోని చివరి ఐదు రోజులపాటు విష్ణుమూర్తిని ఆరాధిస్తూ ఆచరించే ప్రత్యేక వ్రతమే భీష్మ పంచకం. ఈ సమయంలో భక్తులు ఉపవాసం ఉండటం, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం చేయడం, మంత్రజపం, ధ్యానం, దానధర్మాలు వంటి ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఈ ఐదు రోజులను భగవంతుడి నామస్మరణలో గడపడం వల్ల మనశ్శాంతి, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి, దైవానుగ్రహం లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.
మహాభారతంలోని భీష్మ పితామహుడికి ఈ వ్రతంతో సంబంధం ఉందని పురాణ కథనాలు చెబుతాయి. కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో అంపశయ్యపై ఉన్న భీష్ముడు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం కోసం ఎదురుచూశారు. ఆ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడిని స్తుతిస్తూ ధర్మం, భక్తి, విష్ణు తత్వానికి సంబంధించిన ఉపదేశాలను అందించారు. భీష్ముడి భక్తి, తపస్సు, విష్ణు ఆరాధనకు గుర్తుగా ఈ ఐదు రోజుల వ్రతానికి ‘భీష్మ పంచకం’ అనే పేరు వచ్చిందని సంప్రదాయ విశ్వాసం.
మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఈ ఐదు రోజులు విష్ణుమూర్తి అనుగ్రహాన్ని పొందేందుకు అత్యంత పవిత్రమైనవి. ఈ కాలంలో ఉపవాసం ఉండటం, తులసి పూజ, దీపారాధన, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదంగా భావిస్తారు. అలాగే పేదలకు అన్నదానం చేయడం, వస్త్రదానం, ఇతర దానధర్మాలు నిర్వహించడం వల్ల పుణ్యం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడం వల్ల పాపాలు తొలగి, మోక్షప్రాప్తికి మార్గం సుగమమవుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. కార్తీక మాసంలోని చివరి ఐదు రోజులను భక్తి, నియమనిష్ఠలు, దానధర్మాలతో గడపడం ఈ వ్రతంలోని ప్రధాన ఉద్దేశంగా భావిస్తారు.




















కామెంట్స్ (0)
ఇప్పటికి కామెంట్స్ లేవు
మొదటిగా కామెంట్ చేయండి!