ప్రమాదంలో రామప్ప దేవాలయం?

తెలంగాణలోని ములుగు జిల్లాలో 800 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన రామప్ప దేవాలయం సమీపంలో ప్రతిపాదించిన ఓపెన్‌కాస్ట్‌ బొగ్గు గని ప్రాజెక్టు ఆందోళనకు దారితీస్తోంది. దేవాలయం, చారిత్రక రామప్ప చెరువు భద్రతపై సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వెంకటాపూర్‌ వద్ద రామప్ప దేవాలయానికి సుమారు ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో సింగరేణి కాలరీస్‌ ఈ గనిని ప్రతిపాదించింది. సుమారు 4 కోట్ల టన్నుల బొగ్గును వెలికితీయాలని భావిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టులో దాదాపు 300 మీటర్ల లోతు వరకు తవ్వకాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. సుమారు 19 ఏళ్లపాటు గని కార్యకలాపాలు కొనసాగనున్నట్లు సమాచారం. కాకతీయ రుద్రేశ్వర ఆలయంగా అధికారికంగా పిలిచే రామప్ప దేవాలయానికి 2021లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ హోదా లభించింది. ఆలయ నిర్మాణంలోని ప్రత్యేక శాండ్‌బాక్స్‌ పునాది, రామప్ప చెరువు సహా పరిసర ప్రకృతి దృశ్యంతో దాని అనుబంధాన్ని యునెస్కో ప్రత్యేకంగా గుర్తించింది.

గనుల తవ్వకాలు, పేలుళ్లు, లోతైన తవ్వకాల వల్ల దేవాలయం, చెరువుపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందన్న అంశాన్ని కాకతీయ హెరిటేజ్‌ ట్రస్ట్‌ పరిశీలిస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక లోపాలు, శిలల్లో పగుళ్లు, భూగర్భ జలాల మార్గాలపై నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. సుమారు 3 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యం ఉన్న రామప్ప చెరువుపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందన్న భయాలు ఉన్నాయి. లోతైన తవ్వకాల వల్ల భూగర్భ జలాల ప్రవాహంలో మార్పులు చోటుచేసుకుని, భూగర్భ పగుళ్ల ద్వారా నీటి లీకేజీ పెరిగితే చెరువు కట్ట, దిగువ ప్రాంతాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టును చట్టపరంగా సవాల్‌ చేసేందుకు ట్రస్ట్‌ సిద్ధమవుతున్నట్లు సమాచారం. ప్రత్యామ్నాయ గని ప్రాంతంపై చర్చలు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య విభేదాలకు దారితీసే అవకాశమూ ఉంది. దీంతో బొగ్గు అవసరాలు, ఖనిజ వనరుల వినియోగం, తెలంగాణ సాంస్కృతిక వారసత్వ పరిరక్షణ మధ్య సమతుల్యతపై చర్చ మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది.