అవమానాలనే ఆయుధాలుగా మార్చుకున్న ఆత్మగౌరవ పోరాటం

మనిషి పుట్టుక సహజమైన అద్భుతం. అయితే కులం, సామాజిక స్థితి, పుట్టుక వంటి అంశాల ఆధారంగా సమాజం ముద్రలు వేయడం వల్ల అనేక మంది వివక్షను, అవమానాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. ఇలాంటి అనుభవాలు వ్యక్తులపై, అణగారిన వర్గాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. అయితే అవమానం ఎప్పటికీ మౌనంగా ఉండదు. అణచివేత నుంచి పుట్టిన బాధే ఆత్మగౌరవం, హక్కుల కోసం పోరాటానికి బలంగా మారుతుంది.

ఈ భావన మరాఠీ దళిత రచయిత శరణ్‌కుమార్ లింబాళే రాసిన 1984 నాటి ఆత్మకథ ‘అక్కరమాశి’లో బలంగా కనిపిస్తుంది. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగులో ‘అక్రమ సంతానం’ పేరుతో అనువదించారు. దళిత తల్లికి, అగ్రవర్ణ తండ్రికి జన్మించిన లింబాళే చిన్ననాటి నుంచే సామాజిక వివక్షను ఎదుర్కొన్నారు. తనపై సమాజం మోపిన గుర్తింపును దాచుకోకుండా, అదే పదాన్ని తన ఆత్మకథకు శీర్షికగా పెట్టి దానిని ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా మలిచారు. ఇదే తరహా అంతర్లీన భావన శ్రీకాంత్ ఓదెల దర్శకత్వంలో నాని నటించిన ‘ది ప్యారడైజ్’ చిత్రంలోనూ కనిపిస్తుంది. 1980ల నాటి సికింద్రాబాద్‌ నేపథ్యంలో సాగే ఈ కథలో సవారి అనే గిరిజన సమాజం ఎదుర్కొనే వివక్ష, అవమానం, అణచివేతను చూపించారు.

‘అక్కరమాశి’, ‘ది ప్యారడైజ్’ కథలు వేర్వేరు కాలాలు, ప్రాంతాలు, మాధ్యమాలకు చెందినవైనా వాటి అంతర్లీన భావనలో సారూప్యత కనిపిస్తుంది. అణచివేత వ్యవస్థ రుద్దిన ముద్రలను అవమానంగా కాకుండా ప్రతిఘటనకు చిహ్నాలుగా మార్చుకోవడం ఈ రెండు కథల్లో ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. సాహిత్యం అయినా, సినిమా అయినా అణగారిన వర్గాల ఆత్మగౌరవ పోరాటాన్ని బలంగా చెప్పవచ్చని ఇవి గుర్తుచేస్తాయి. కాలం, మాధ్యమం మారినా వివక్షకు వ్యతిరేకంగా వినిపించే స్వరం, గౌరవం కోసం సాగే పోరాటం కొనసాగుతూనే ఉంటుందనే సందేశాన్ని ఈ కథనాలు అందిస్తున్నాయి.