ఎంఎండీఆర్‌ సవరణ బిల్లుపై ఒడిశాలో ఆందోళన..

మినరల్స్‌ (డెవలప్‌మెంట్‌ అండ్‌ రెగ్యులేషన్‌) సవరణ బిల్లు-2026 ఆమోదం నేపథ్యంలో ఖనిజ సంపద అధికంగా ఉన్న రాష్ట్రాల ఆదాయంపై చర్చ మొదలైంది. 2026 ఆగస్టులో పార్లమెంట్‌ ఈ బిల్లును ఆమోదించింది. రాష్ట్రాలు ఖనిజ హక్కులు, ఖనిజాలు ఉన్న భూములపై విధించే పన్నులు, సెస్సులు, ఇతర లెవీలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వ నియంత్రణను పెంచే నిబంధనలు ఇందులో ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. గతంలో విధించిన, ఇంకా వసూలు కాని కొన్ని బకాయిలపై కూడా ఈ నిబంధనలు ప్రభావం చూపవచ్చని విమర్శకులు చెబుతున్నారు. ఒడిశాకు సుమారు రూ.లక్ష కోట్లు, దేశవ్యాప్తంగా పెండింగ్‌ డిమాండ్లపై సుమారు రూ.2 లక్షల కోట్ల వరకు ప్రభావం ఉండొచ్చన్న అంచనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే ఇవి అధికారికంగా నిర్ధారించిన రాష్ట్ర ఆదాయ నష్టం గణాంకాలు కావని గమనించాలి.

ఇదే సమయంలో ఒడిశా సీఎం మోహన్‌ చరణ్‌ మాఝీ, కరణ్‌ అదానీ మధ్య ఇటీవల జరిగిన సమావేశాలు కూడా రాజకీయ చర్చకు దారితీశాయి. 2026 జులైలో ఒడిశా ప్రభుత్వం అదానీ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌, అబుదాబికి చెందిన ఇంటర్నేషనల్‌ రిసోర్సెస్‌ హోల్డింగ్‌తో కలిసి సుమారు రూ.1.08 లక్షల కోట్ల విలువైన సమగ్ర అల్యూమినియం ప్రాజెక్టుకు అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. బాక్సైట్‌ తవ్వకం, అల్యూమినా రిఫైనరీ, అల్యూమినియం స్మెల్టర్‌, డౌన్‌స్ట్రీమ్‌ తయారీ వంటి ప్రాజెక్టులు ఇందులో ఉన్నాయి. 53,000కుపైగా ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించే అవకాశం ఉందని సంస్థలు తెలిపాయి. అయితే మాఝీ-అదానీ సమావేశానికి, అనంతరం ఎంఎండీఆర్‌ బిల్లు ఆమోదానికి ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉందని నిర్ధారించే విశ్వసనీయ ఆధారం ప్రస్తుతం అందుబాటులో లేదు.