ఖనిజాల కోసం కేంద్రం కొత్త వ్యూహం

ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల బ్యాటరీల తయారీకి అవసరమైన కీలక ఖనిజాల సరఫరాను బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఢిల్లీలో నిర్వహించిన బ్యాటరీ సమ్మిట్-2026లో కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ ₹1,500 కోట్ల విలువైన క్రిటికల్ మినరల్ రీసైక్లింగ్ ప్రోత్సాహక పథకాన్ని ప్రకటించింది. ఈ పథకం ద్వారా వినియోగం ముగిసిన బ్యాటరీలు, ఈ-వ్యర్థాలు, కాలపరిమితి ముగిసిన వాహనాల నుంచి లిథియం, కోబాల్ట్, నికెల్ వంటి విలువైన ఖనిజాలను తిరిగి పొందనున్నారు. ఇది జాతీయ క్రిటికల్ మినరల్ మిషన్‌లో భాగంగా అమలవుతుంది.

భారత్‌లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, విద్యుత్ నిల్వ వ్యవస్థలు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల తయారీ వేగంగా పెరుగుతుండటంతో లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల డిమాండ్ భారీగా పెరుగుతోంది. పరిశ్రమ అంచనాల ప్రకారం 2022లో 20 గిగావాట్ గంటలుగా ఉన్న డిమాండ్ 2030 నాటికి 220 గిగావాట్ గంటలకు చేరే అవకాశం ఉంది. దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించేందుకు రీసైక్లింగ్ యూనిట్లకు మూలధన, నిర్వహణ వ్యయాలపై సబ్సిడీలు అందించనున్నారు. ఖనిజాలను విజయవంతంగా వెలికితీసే సంస్థలకే ప్రోత్సాహకాలు లభిస్తాయి.

ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం ఈ పథకం ద్వారా ప్రతి సంవత్సరం 270 కిలోటన్నుల రీసైక్లింగ్ సామర్థ్యం ఏర్పడి, దాదాపు 40 కిలోటన్నుల కీలక ఖనిజాల ఉత్పత్తి సాధ్యమవుతుంది. అలాగే ₹8,000 కోట్ల పెట్టుబడులు ఆకర్షించడంతో పాటు సుమారు 70 వేల ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగాలు సృష్టించే అవకాశం ఉంది. అదనంగా 4 కీలక ఖనిజ ప్రాసెసింగ్ పార్కులు, 9 ప్రతిభా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రణాళిక రూపొందించింది. కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి ప్రకారం ఈ చర్యలు చైనా వంటి దేశాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించి ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్య సాధనకు దోహదం చేస్తాయి.